Triệu chứng
- Một phím nằm luôn ở dưới sau khi bạn chơi và không nảy lên
- Phím lên lại nếu bạn dùng móng tay nâng nó, rồi lại kẹt
- Nốt có thể vẫn ngân vì bộ giảm âm vẫn bị nâng lên
- Một phím nằm thấp hơn các phím bên cạnh ngay cả khi chưa chơi
Nguyên nhân thường gặp
Có vật dưới phím
Đồng xu, bút, kẹp tóc và đồ chơi nhỏ lọt qua khe phím, rơi xuống dưới hoặc phía sau phím, khiến phím không lên được.
Phím kẹt vào thanh chắn phím hoặc phím bên cạnh
Thanh chắn phím bị cong vênh hoặc một phím bị lệch sang ngang có thể vướng và giữ phím ở vị trí dưới.
Nỉ lót quá chặt
Khi trời ẩm, nỉ lót nở nhiều có thể bó chặt chốt dẫn hướng đến mức phím không thể trở lại.
Chi tiết bộ máy bị gãy hoặc kẹt
Lò xo gãy, khớp búa bị bung, cán búa gãy hoặc trục xoay bị kẹt cứng có thể khiến cơ cấu không trở về vị trí ban đầu.
Những gì bạn có thể tự kiểm tra an toàn
- 1Soi đèn pin vào khe giữa phím bị kẹt và các phím bên cạnh để tìm dị vật.
- 2Dùng móng tay nhẹ nhàng nâng đầu phím lên và xem phím di chuyển trơn tru hay vướng ở một điểm nào đó.
- 3Kiểm tra xem các phím bên cạnh có bị đẩy lệch sang ngang hoặc chạm vào phím bị kẹt không.
- 4Với đàn piano đứng, bạn có thể mở nắp trên và nhìn búa của nốt đó: nếu búa lủng lẳng hoặc lệch hàng, có gì đó trong bộ máy đã bị gãy.
- 5Ghi lại nốt nào và sự cố bắt đầu từ khi nào (sau khi chuyển đàn, đổ nước, một tuần nắng nóng) để giúp kỹ thuật viên.
Những việc không nên làm
- Đừng dùng dụng cụ bẩy phím lên hay nhấn mạnh liên tục; bạn có thể làm gãy phím hoặc một chi tiết bộ máy.
- Đừng xịt bất kỳ chất bôi trơn nào vào phím hay bộ máy.
- Đừng kéo bộ máy của đàn piano đứng ra hay rút bàn phím của đàn grand piano để mò dị vật nếu bạn chưa từng làm.
Tự xử lý hay gọi thợ
Thường bạn tự xử lý được
- Lấy vật nhìn thấy được giữa các phím bằng một tấm thẻ mỏng
- Giảm độ ẩm nếu nhiều phím bị dính vào mùa hè
- Nâng phím nhẹ nhàng xem có trở lại bình thường không
Nên gọi kỹ thuật viên
- Có vật rơi xuống dưới phím và không với tới được
- Búa bị lỏng, lệch hoặc không cử động
- Phím chỉ lên khi được nâng bằng tay
- Nhiều phím bị kẹt sau khi đổ nước hoặc chuyển đàn
Kỹ thuật viên sẽ làm gì
Kỹ thuật viên tháo thanh chắn phím và, nếu cần, tháo phím hoặc bộ máy ra, lấy dị vật và sửa hoặc thay chi tiết bị gãy như cán búa, lò xo hay khớp búa. Lấy dị vật đơn giản mất khoảng 15-30 phút. Sửa một chi tiết bộ máy bị gãy thường mất 30-60 phút và thường xong trong một lần đến.
Dây của một cây đàn piano chịu tổng lực căng khoảng 18–20 tấn. Nếu việc sửa chữa đòi hỏi tháo bộ máy, vặn chốt lên dây hay làm việc gần dây đàn, hãy để kỹ thuật viên làm.