Vòng quãng năm tương tác

Vòng quãng năm là gì?

Vòng quãng năm sắp xếp 12 giọng sao cho mỗi giọng cao hơn giọng trước một quãng năm đúng: C, G, D, A và cứ thế, cho đến khi quay lại C. Các giọng cạnh nhau có chung sáu trong bảy nốt, nên vòng tròn cũng là tấm bản đồ cho biết giọng nào gần với giọng nào.

Đọc theo chiều ngược lại, ngược chiều kim đồng hồ, thì mỗi bước là một quãng bốn (C, F, B♭…). Vì vậy đôi khi nó còn được gọi là vòng quãng bốn.

Hóa biểu

C trưởng nằm trên cùng, không có dấu thăng hay dấu giáng. Mỗi bước theo chiều kim đồng hồ thêm một dấu thăng (G có một, D có hai), và mỗi bước ngược chiều kim đồng hồ thêm một dấu giáng (F có một, B♭ có hai). Ở dưới cùng, F♯ và G♭ là cùng một giọng trên đàn piano, viết với sáu dấu thăng hoặc sáu dấu giáng.

Các dấu thăng luôn được thêm theo cùng một thứ tự, F C G D A E B, còn các dấu giáng theo thứ tự ngược lại, B E A D G C F.

Giọng trưởng và giọng thứ song song

Vòng trong cho thấy giọng thứ song song của mỗi giọng trưởng: giọng thứ có cùng hóa biểu. C trưởng và A thứ đều không có dấu thăng hay dấu giáng; G trưởng và E thứ đều có một dấu thăng. Giọng thứ song song bắt đầu từ nốt thứ sáu của âm giai trưởng.

Tìm các hợp âm của một giọng

Các hợp âm của bất kỳ giọng nào đều nằm cạnh nhau trên vòng tròn. Với một giọng trưởng, chính giọng đó và hai giọng bên cạnh cho ba hợp âm trưởng (IV, I và V); các giọng thứ bên dưới chúng cho ba hợp âm thứ (ii, vi và iii); còn hợp âm giảm (vii°) nằm ở giữa. Chọn một giọng ở trên và cả bảy hợp âm sẽ sáng lên.

Đây là lý do rất nhiều bài hát di chuyển giữa một hợp âm và các hợp âm lân cận trên vòng tròn, và vì sao vòng tròn là công cụ tiện lợi để viết vòng hòa âm hay dịch giọng một bài hát sang giọng khác.