Số sê-ri giống như giấy khai sinh của đàn piano. Các hãng đánh số đàn theo thứ tự khi xuất xưởng, nên chỉ cần biết số sê-ri và hãng đàn là bạn tra được năm sản xuất. Phần lớn trường hợp, số này nằm trên khung gang, tức khung kim loại màu vàng giữ các dây đàn. Dưới đây là những chỗ cần tìm trên đàn piano đứng và đàn piano cơ lớn, số sê-ri trông như thế nào, và nên làm gì nếu bạn không tìm thấy.
Trên đàn piano đứng
Đàn piano đứng (upright) được kê sát tường, dây đàn căng theo chiều dọc. Hãy bắt đầu từ trên cùng: mở nắp trên và nhìn xuống bên trong.
Trên khung gang, gần các trục lên dây
Mở nắp trên và rọi đèn pin xuống khung gang. Dò dọc theo mép trên, gần các hàng trục lên dây, nhất là ở tận cùng bên trái và bên phải. Số sê-ri được dập vào gang hoặc sơn màu đen hay vàng. Phần lớn đàn piano đứng có số ở vị trí này.
Phía dưới khung gang, sau giá để bản nhạc
Nếu mép trên không có, hãy tìm xuống thấp hơn trên khung gang. Ở một số đàn piano đứng, số nằm trên phần phẳng của khung, giữa các thanh gang, phía sau giá để bản nhạc. Tấm ván phía trước bên trên bàn phím thường tháo ra được để bạn nhìn rõ hơn; nếu tấm ván không dễ tháo, hãy nhờ thợ chỉnh đàn.
Ở mặt sau của đàn
Kéo đàn ra khỏi tường một chút và nhìn mặt sau. Một số hãng dập số lên bảng cộng hưởng, lên một trong các cột gỗ phía sau, hoặc trên nhãn dán gần mép trên. Điều này thường gặp ở những đàn piano đứng nhỏ, đàn spinet và đàn console.
Dưới bàn phím hoặc trên sàn phím
Trên một số đàn cũ, số sê-ri được dập trên sàn phím bằng gỗ bên dưới phím đàn, hoặc trên khung đỡ phím. Bạn sẽ không thấy nếu không tháo bàn phím ra, nên hãy để việc này cho thợ chỉnh đàn.
Trên đàn piano cơ lớn
Trên đàn piano cơ lớn (grand), dây đàn nằm ngang. Dựng nắp đàn lên bằng thanh chống và nhìn khung gang từ phía bàn phím.
Trên khung gang, bên dưới giá để bản nhạc
Vị trí phổ biến nhất: trên khung gang gần các trục lên dây, ngay phía sau giá để bản nhạc. Nhiều giá để bản nhạc có thể trượt ra hoặc nhấc lên, nên hãy tháo nó ra trước nếu bị vướng. Dò theo hàng trục lên dây từ trái sang phải.
Chỗ khác trên khung gang hoặc bảng cộng hưởng
Nếu không thấy gần các trục, hãy dò theo khung gang dọc hai bên về phía đuôi đàn. Một số hãng đặt số trên phần phẳng của khung ở đầu âm trầm hoặc âm cao, hoặc trên bảng cộng hưởng ngay bên cạnh, nơi bạn có thể đọc được qua khe giữa các dây.
Trên thân đàn, khung phím hoặc bên dưới đàn
Một số đàn piano cơ lớn còn ghi số ở mặt trong của vành đàn, trên khung phím bên dưới phím đàn, hoặc ở mặt dưới của đàn. Hãy xem đây là chỗ để kiểm tra lại chứ không phải chỗ bắt đầu tìm. Khung phím là việc của thợ chỉnh đàn: phải tháo bộ máy đàn ra mới tới được.
Số sê-ri trông như thế nào
Trên đàn piano có nhiều con số, nhưng chỉ một trong số đó là số sê-ri. Đây là cách phân biệt chúng.
- No. 248117Số sê-ri
Số sê-ri
Một con số đứng riêng, dài 4 đến 7 chữ số, đôi khi đi sau chữ "No.". Số được dập vào khung gang hoặc sơn lên đó, và đôi khi cũng được in trên nhãn.
- U1Không phải số sê-ri
Model
Chữ cái đi kèm một số ngắn là tên model, không phải số riêng của từng cây đàn. Bạn thường thấy nó ở mặt sau hoặc bên trong thân đàn.
- PAT. JUNE 3 1879Không phải số sê-ri
Ngày cấp bằng sáng chế
Ngày tháng đứng sau "Pat." hoặc "Patented" cho biết thời điểm một phát minh dùng trong đàn được cấp bằng sáng chế. Bản thân cây đàn có thể được làm sau đó hàng chục năm.
- 4 B 7Không phải số sê-ri
Số đúc
Các ký tự nổi được đúc liền vào gang, thường ở gần mép khung, là số linh kiện của xưởng đúc. Số sê-ri được dập chìm hoặc sơn lên, không nổi lên.
- 1 – 88Không phải số sê-ri
Số phím và số linh kiện
Những con số nhỏ viết trên phím đàn, búa đàn hay các chi tiết của bộ máy đàn đánh dấu vị trí của chúng, hoặc là số sê-ri riêng của hãng làm bộ máy. Đó không phải số của cây đàn.
Công cụ tra cứu của chúng tôi chỉ dùng chữ số. Nếu số của bạn có chữ cái, khoảng trắng hoặc dấu gạch ngang, hãy chỉ nhập phần chữ số.
Nếu bạn không tìm thấy
Đừng lo: có những con số chỉ đơn giản là khó nhìn. Lớp sơn cũ, bụi và ánh sáng yếu che khuất rất nhiều thứ.
- Dùng đèn pin thật sáng và chiếu xiên ở góc thấp ngang qua khung gang. Các chữ số được dập sẽ đổ bóng nhỏ, dễ đọc hơn so với nhìn thẳng vào kim loại.
- Chụp ảnh bằng điện thoại có bật đèn flash rồi phóng to lên. Máy ảnh thường bắt được những chữ số mà mắt bạn bỏ sót.
- Lau bụi nhẹ nhàng bằng khăn khô. Đừng dùng bất kỳ chất lỏng nào trên khung gang hay dây đàn.
- Nếu đàn đã được đại tu hoặc sơn lại, số sê-ri có thể bị sơn phủ lên. Thợ chỉnh đàn thường vẫn tìm ra được, hoặc xác định niên đại của đàn qua thiết kế và linh kiện.
- Xem lại giấy tờ cũ: hóa đơn mua đàn, giấy tờ bảo hiểm và sổ ghi chép lên dây thường có ghi số sê-ri.
Câu hỏi thường gặp
Số sê-ri có giống số model không?
Không. Số model (như U1 hay Model M) là chung cho mọi cây đàn cùng thiết kế. Số sê-ri chỉ thuộc về riêng cây đàn của bạn và cho biết đàn được làm khi nào.
Số sê-ri đàn piano có bao nhiêu chữ số?
Thường từ 4 đến 7. Đàn cũ và các hãng nhỏ có số ngắn hơn; những hãng lớn như Yamaha và Kawai đã lên tới 7 chữ số.
Hai cây đàn có thể trùng số sê-ri không?
Không, nếu cùng một hãng. Các hãng khác nhau thì có thể trùng số, vì vậy công cụ tra cứu cũng hỏi cả hãng đàn.
Số sê-ri có cho tôi biết đàn piano đáng giá bao nhiêu không?
Nó cho biết tuổi của đàn, vốn chỉ là một phần của giá trị. Tình trạng đàn, hãng, model và việc bảo dưỡng gần đây quan trọng hơn. Một buổi kiểm tra của thợ chỉnh đàn sẽ cho bạn bức tranh đầy đủ.
Mở đàn ra để tìm có an toàn không?
Mở nắp trên của đàn piano đứng hoặc dựng nắp đàn piano cơ lớn là an toàn. Đừng chạm vào dây đàn hay trục lên dây, và hãy để thợ chỉnh đàn tháo bàn phím hoặc bộ máy đàn.