Triệu chứng
- Phím nhấn xuống rồi lên lại nhưng không có nốt nào vang lên
- Nốt rất nhỏ, hoặc bạn chỉ nghe tiếng bịch hay tiếng lách cách
- Nốt chỉ kêu khi bạn đánh mạnh hoặc chỉ khi đánh nhẹ
- Các nốt bên cạnh vẫn kêu bình thường
Nguyên nhân thường gặp
Cán búa hoặc khớp búa bị gãy
Cán gỗ mảnh giữ búa có thể bị nứt, hoặc khớp gắn búa vào bộ máy có thể gãy hay bung ra, nên búa không bao giờ chạm tới dây.
Búa không trở về vị trí
Nếu cần đẩy không trở về dưới búa, do lò xo gãy hoặc chi tiết chỉnh sai, phím vẫn chuyển động nhưng búa không bật ở lần nhấn tiếp theo.
Dây bị đứt
Ở âm khu trầm, mỗi nốt chỉ có một hoặc hai dây, nên một dây đứt có thể làm nốt câm hẳn. Ở âm khu cao, nốt có thể chỉ nhỏ đi chứ không câm.
Có vật cản
Bút chì, đồ chơi hoặc một chi tiết rời nằm trong bộ máy có thể chặn đường đi của búa.
Vấn đề ở bộ giảm âm hoặc nỉ
Hiếm hơn, bộ giảm âm không nâng lên được, hoặc một miếng nỉ bị bong ra, làm tắt tiếng dây.
Những gì bạn có thể tự kiểm tra an toàn
- 1Với đàn piano đứng, mở nắp trên; với đàn grand piano, mở nắp lớn, rồi quan sát búa trong khi từ từ nhấn phím câm.
- 2Nếu búa hoàn toàn không cử động, vấn đề nằm giữa phím và bộ máy; nếu búa có cử động nhưng dừng lại giữa chừng, hãy tìm vật đang chặn nó.
- 3Nhìn các dây của nốt đó xem có dây nào bị đứt hay cong quăn thấy rõ không.
- 4Kiểm tra xem pedal nhỏ tiếng hoặc thanh tập luyện (pedal giữa trên nhiều đàn piano đứng) có đang bật không; một tấm nỉ giảm âm có thể khiến nốt rất nhỏ.
Những việc không nên làm
- Đừng thò tay vào bộ máy trong khi nhấn phím mạnh; búa chuyển động rất nhanh và có thể bị hỏng.
- Đừng cố dán cán búa gãy ngay tại chỗ bằng keo gia dụng; thường phải tháo ra để sửa hoặc thay đúng cách.
- Đừng kéo dây đàn bị đứt; đầu dây sắc và vẫn còn lực căng.
Tự xử lý hay gọi thợ
Thường bạn tự xử lý được
- Tắt thanh tập luyện hoặc pedal nhỏ tiếng
- Lấy vật nhìn thấy được ra khỏi bộ máy
- Xác định vấn đề nằm ở búa hay ở dây
Nên gọi kỹ thuật viên
- Búa, cán búa hoặc khớp búa bị gãy hay lỏng
- Dây bị đứt
- Búa không trở về sau mỗi lần đánh
- Nhiều nốt câm cùng lúc
Kỹ thuật viên sẽ làm gì
Kỹ thuật viên thay hoặc dán lại cán búa hay khớp búa bị gãy, thay chốt cho các chi tiết lỏng, chỉnh lò xo cần đẩy hoặc thay dây bị đứt. Phần lớn trường hợp một nốt câm được sửa trong một lần đến, khoảng 30-60 phút; dây trầm mới có thể cần lên dây lại sau đó khi dây ổn định.
Dây của một cây đàn piano chịu tổng lực căng khoảng 18–20 tấn. Nếu việc sửa chữa đòi hỏi tháo bộ máy, vặn chốt lên dây hay làm việc gần dây đàn, hãy để kỹ thuật viên làm.