Triệu chứng
- Tiếng rè hoặc lạch cạch ở một số nốt hay ở một vùng của bàn phím
- Tiếng ồn thay đổi hoặc hết khi bạn ấn vào một tấm ván hay nắp đàn
- Tiếng xèo xèo kim loại còn kéo dài sau khi nhả phím
- Tiếng rè xuất hiện vào mùa khô lạnh và biến mất vào mùa hè
Nguyên nhân thường gặp
Đồ vật trên hoặc trong đàn
Khung ảnh, máy đếm nhịp, lọ hoa, và đồng xu hay bút chì rơi vào trong là nguyên nhân thường gặp nhất. Chúng rung lên ở những cao độ nhất định.
Các bộ phận thùng đàn bị lỏng
Bản lề nắp, giá nhạc, nắp phím, tấm ván dưới, bánh xe và ốc vít có thể lỏng ra và kêu lạch cạch.
Lớp quấn của dây trầm bị hỏng
Lớp đồng quấn quanh dây trầm có thể bị lỏng và tạo ra tiếng rè đục ở một nốt duy nhất.
Vấn đề ở bảng cộng hưởng hoặc ngựa đàn
Một thanh gân bị bong khỏi bảng cộng hưởng, một vết nứt, hoặc chốt ngựa đàn bị lỏng có thể gây rè, thường nhiều hơn khi trời khô.
Đồ vật trong phòng cộng hưởng
Cửa sổ, đèn và đồ đạc trong phòng có thể cộng hưởng với một số nốt và nghe như tiếng từ đàn.
Những gì bạn có thể tự kiểm tra an toàn
- 1Dọn hết mọi thứ trên nóc đàn rồi chơi lại các nốt bị rè.
- 2Nhờ người khác chơi nốt đó trong khi bạn ấn nhẹ vào nắp đàn, các tấm ván phía trước và giá nhạc; nếu tiếng rè dừng lại, bộ phận đó đang bị lỏng.
- 3Siết các con ốc nhìn thấy được ở bản lề, giá nhạc và các tấm ván bằng tua vít đúng cỡ, không siết quá chặt.
- 4Với đàn piano đứng, tháo tấm ván phía trên mặt trước và dùng đèn pin tìm đồng xu, bút hay đồ chơi nằm trên dây hoặc bộ máy; nhặt chúng ra bằng tay.
- 5Đi quanh phòng khi nốt đang ngân để loại trừ cửa sổ, đèn và kệ.
Những việc không nên làm
- Đừng luồn dụng cụ hay nam châm vào giữa các dây để mò đồ vật; bạn có thể làm hỏng bộ giảm âm và búa.
- Đừng nới hay vặn dây đàn hoặc chốt lên dây để hết tiếng rè.
- Đừng xịt chất bôi trơn vào đàn để hết tiếng lạch cạch.
Tự xử lý hay gọi thợ
Thường bạn tự xử lý được
- Đồ vật trên nóc đàn
- Ốc lỏng ở các tấm ván và bản lề
- Đồ vật nhìn thấy trên bộ máy
- Đồ vật trong phòng bị cộng hưởng
Nên gọi kỹ thuật viên
- Tiếng rè ở một nốt trầm vẫn còn sau khi đã kiểm tra
- Đồ vật rơi sâu dưới dây hoặc bộ máy
- Nghi bảng cộng hưởng bị nứt hoặc gân bị bong
- Tiếng rè lúc có lúc không theo mùa
Kỹ thuật viên sẽ làm gì
Kỹ thuật viên khoanh vùng nguồn tiếng rè từng nốt một, lấy đồ vật rơi trong bộ máy ra, và có thể xoắn lại hoặc thay dây trầm bị rè, đóng lại chốt ngựa đàn hay dán lại gân bảng cộng hưởng bị bong. Trường hợp đơn giản được tìm ra và xử lý ngay trong một lần đến định kỳ; sửa gân hoặc ngựa đàn mất nhiều thời gian hơn và thường làm cùng lúc với lên dây.
Dây của một cây đàn piano chịu tổng lực căng khoảng 18–20 tấn. Nếu việc sửa chữa đòi hỏi tháo bộ máy, vặn chốt lên dây hay làm việc gần dây đàn, hãy để kỹ thuật viên làm.