Triệu chứng
- Tiếng lách cách hoặc tiếng gõ nhẹ khi phím đi xuống hoặc trở lên
- Tiếng lộc cộc từ pedal hoặc từ dưới bàn phím
- Tiếng lách cách rõ hơn khi chơi nhẹ
- Nhiều phím trong cùng một vùng kêu lách cách cùng lúc
Nguyên nhân thường gặp
Nỉ bị mòn hoặc nén dẹt
Các miếng nỉ dưới phím, trên khung phím và trong bộ máy bị nén dần qua nhiều thập kỷ, để gỗ chạm gỗ và kêu lách cách.
Ốc trong bộ máy bị lỏng
Ốc giữ khớp búa và các chi tiết khác lỏng ra khi gỗ co lại, khiến chi tiết lắc lư và gõ vào nhau.
Nỉ lót phím khô hoặc mòn
Lớp vải lót dẫn hướng từng phím bị mòn hoặc lỏng, nên phím lắc ngang và gõ vào chốt.
Cơ cấu pedal
Khớp xoay khô, nỉ trên cần pedal bị mòn hoặc thiếu miếng đệm dưới hệ thống truyền động pedal có thể kêu lách cách mỗi lần đạp.
Những gì bạn có thể tự kiểm tra an toàn
- 1Xác định chính xác nguồn tiếng: nhấn từng phím thật chậm, nghe xem tiếng lách cách xuất hiện khi phím đi xuống hay đi lên, và nằm ở phím hay ở pedal.
- 2Lắc nhẹ phím đang kêu sang hai bên; nếu thấy rơ rõ rệt, có thể nỉ lót phím đã mòn.
- 3Đạp pedal mà không chơi đàn; nếu pedal tự kêu, tiếng ồn nằm trong hệ thống pedal.
- 4Kiểm tra và siết lại các ốc lỏng ở nắp phím, thanh chắn phím và các tấm ván phía trước.
Những việc không nên làm
- Đừng xịt WD-40 hay dầu vào bộ máy hoặc bàn phím; chúng hút bụi bẩn và làm hỏng nỉ và gỗ.
- Đừng tự siết ốc bên trong bộ máy; siết quá tay có thể làm nứt chi tiết hoặc làm lệch việc cân chỉnh.
- Đừng nhét giấy hay bìa các-tông dưới phím để hết tiếng lách cách.
Tự xử lý hay gọi thợ
Thường bạn tự xử lý được
- Ốc lỏng ở các tấm ván và nắp phím
- Xác định phím hay pedal nào đang kêu
- Kiểm tra đồ vật lỏng dưới bàn phím
Nên gọi kỹ thuật viên
- Tiếng lách cách bên trong bộ máy hoặc dưới phím
- Phím lắc lư do nỉ lót mòn
- Thay các miếng nỉ bị nén dẹt
- Tiếng cót két và lách cách trong hệ thống truyền động pedal
Kỹ thuật viên sẽ làm gì
Kỹ thuật viên siết các ốc khớp trong bộ máy, thay nỉ lót phím và nỉ đệm đã mòn, và bôi trơn khớp xoay pedal bằng sản phẩm phù hợp. Siết ốc và sửa chỗ nhỏ thường gói gọn trong một lần đến định kỳ; thay nỉ trên toàn bàn phím là một phần của việc cân chỉnh và có thể mất vài giờ.
Dây của một cây đàn piano chịu tổng lực căng khoảng 18–20 tấn. Nếu việc sửa chữa đòi hỏi tháo bộ máy, vặn chốt lên dây hay làm việc gần dây đàn, hãy để kỹ thuật viên làm.