Triệu chứng
- Đạp pedal phải không có tác dụng gì; nốt tắt ngay khi bạn nhả phím
- Nốt cứ ngân dù pedal không đạp (bộ giảm âm bị kẹt không chạm dây)
- Pedal lỏng lẻo, bập bênh hoặc rơi xuống sát sàn
- Chỉ một phần bàn phím ngân, hoặc một số bộ giảm âm không nâng lên
- Pedal vẫn hoạt động nhưng nặng hoặc rất ồn
Nguyên nhân thường gặp
Thanh truyền bị rơi hoặc tuột
Trên đàn piano đứng, một thanh gỗ tròn nối cần pedal với thanh nâng bộ giảm âm. Nó có thể tuột khỏi ổ, nhất là sau khi chuyển đàn.
Đai ốc chỉnh bị lỏng hoặc lò xo gãy
Hành trình của pedal được đặt bằng một đai ốc hoặc con vít, và một lò xo đưa pedal trở lên. Đai ốc lỏng hoặc lò xo gãy khiến pedal lỏng lẻo hoặc kẹt ở dưới.
Sự cố giá pedal của đàn grand piano
Ở đàn grand piano, giá pedal hoặc các thanh chống của nó có thể bị xê dịch, nên thanh pedal không còn chạm đúng vào cơ cấu giảm âm.
Bộ giảm âm bị kẹt hoặc lệch chỉnh
Bạc lót bị nở, bụi bẩn hoặc bộ giảm âm chỉnh sai có thể khiến một số hay tất cả bộ giảm âm không nâng lên, hoặc không trở về chạm dây.
Những gì bạn có thể tự kiểm tra an toàn
- 1Đạp pedal và nhìn vào phía trên bên trong đàn: các bộ giảm âm có cử động không? Điều này cho biết vấn đề nằm ở liên kết hay ở bộ giảm âm.
- 2Với đàn piano đứng, tháo tấm ván phía dưới mặt trước và kiểm tra thanh gỗ đứng còn nằm đúng giữa cần pedal và bộ máy không.
- 3Nếu thanh gỗ chỉ đơn giản bị rơi ra, bạn thường có thể đặt nó lại vào lỗ bằng tay; nếu nó bị gãy hoặc không giữ được, hãy để nguyên.
- 4Với đàn grand piano, kiểm tra dưới đàn xem giá pedal có được gắn chắc và các thanh chống có áp sát sàn không.
- 5Tìm lò xo gãy hoặc đai ốc lỏng dưới đáy thùng đàn và giữ lại mọi chi tiết bạn tìm thấy.
Những việc không nên làm
- Đừng đạp mạnh hay đứng lên pedal để ép nó hoạt động; bạn có thể làm gãy cần pedal hoặc hệ truyền động.
- Đừng xịt chất bôi trơn vào bộ máy hay lên nỉ giảm âm.
- Đừng tháo bộ máy của đàn piano đứng để với tới bộ giảm âm; nó nặng, mỏng manh và dễ hỏng.
Tự xử lý hay gọi thợ
Thường bạn tự xử lý được
- Kiểm tra bộ giảm âm có cử động không
- Đặt lại thanh gỗ bị rơi ra
- Siết lại thanh chống giá pedal của đàn grand piano
- Nhặt lại các chi tiết bị rơi
Nên gọi kỹ thuật viên
- Thay thanh truyền, lò xo hoặc đai ốc bị hỏng
- Cân chỉnh hành trình pedal và độ nâng
- Giải phóng bộ giảm âm và bạc lót bị kẹt
- Sửa bộ giảm âm để nốt ngân mãi hoặc không nâng lên
Kỹ thuật viên sẽ làm gì
Kỹ thuật viên nối lại hoặc thay chi tiết bị hỏng, chỉnh pedal để các bộ giảm âm nâng lên đều và đúng điểm, và giải phóng các cần giảm âm hay bạc lót bị kẹt. Phần lớn sự cố pedal ngân được sửa tại chỗ trong chưa đến một giờ; cần pedal hoặc chi tiết đúc bị gãy có thể phải đặt phụ tùng.
Dây của một cây đàn piano chịu tổng lực căng khoảng 18–20 tấn. Nếu việc sửa chữa đòi hỏi tháo bộ máy, vặn chốt lên dây hay làm việc gần dây đàn, hãy để kỹ thuật viên làm.