Symptomen
- Toetsen komen langzaam omhoog als je ze loslaat, soms maar half
- Snel herhaalde tonen lukken niet of klinken ongelijk
- Het klavier voelt zwaarder dan vroeger
- Het probleem is erger in vochtige weken of nadat de piano een tijd niet bespeeld is
Mogelijke oorzaken
Vocht en opgezwollen hout
Vocht laat de toetsbussen en de houten delen van de mechaniek opzwellen, waardoor de wrijving overal tegelijk toeneemt.
Te strakke asjes
Elke hamer, wippe en demper draait om een piepklein asje in een met vilt bekleed gaatje. Als het vilt opzwelt of vuil wordt, beweegt het onderdeel stroef en remt het de toets af.
Slappe of verkeerd afgestelde veren
Bij een piano brengen kleine veren de hamers en dempers terug. Bij een vleugel moet de repetitieveer de juiste spanning hebben voor snelle herhaling.
Versleten of verwaarloosde mechaniek
Platgedrukt vilt, vuil en tientallen jaren zonder regulatie maken een mechaniek traag en ongelijk.
Wat je veilig zelf kunt controleren
- 1Controleer de luchtvochtigheid met een hygrometer en houd de kamer een week op 40-50%.
- 2Test elke toets langzaam en noteer welke traag zijn; kijk of ze bij elkaar in de buurt liggen.
- 3Speel de trage toetsen nadat de piano een tijdje bespeeld is: worden ze beter door het spelen, dan is wrijving waarschijnlijk de oorzaak.
- 4Zorg dat er niets van de lessenaar, de klep of de toetsenklep op de toetsen of de mechaniek rust.
Wat je niet moet doen
- Smeer of spuit de mechaniek niet; de draaipunten zijn met vilt bekleed en smeermiddelen beschadigen ze.
- Buig geen veren en draai niet aan schroeven in de mechaniek zonder opleiding.
- Laat de piano niet maandenlang ongebruikt en gesloten staan in een warme, vochtige kamer.
Zelf oplossen of een vakman bellen
Dit lukt je meestal zelf
- De luchtvochtigheid in de kamer onder controle houden
- Regelmatig piano spelen
- In kaart brengen welke toetsen traag zijn
Bel een technicus
- Toetsen blijven traag bij droge lucht
- Herhaalde tonen lukken niet op een vleugel
- Het hele klavier voelt zwaar en ongelijk
- Hamers of dempers bewegen stroef
Wat een technicus doet
Een technicus maakt de toetsbussen soepel, maakt te strakke asjes vrij, controleert de veren en reguleert waar nodig de mechaniek, zodat elke toets gelijkmatig terugkomt. Een paar toetsen kunnen in minder dan een uur; een hele mechaniek soepel maken en reguleren is een grotere klus van een paar uur, soms verdeeld over meer dan één bezoek.
Op de snaren van een piano staat zo'n 18 tot 20 ton spanning. Moet je voor een reparatie de mechaniek openen, aan stempennen draaien of vlak bij de snaren werken, laat het dan over aan een technicus.