Muziektheorie-tool
Interactieve kwintencirkel
Klik op een toonsoort om de voortekens, de toonladder en de zeven akkoorden die erbij horen te zien, en speel ze op een piano.
Wat is de kwintencirkel?
De kwintencirkel zet de 12 toonsoorten zo op een rij dat elke toonsoort een reine kwint hoger ligt dan de vorige: C, G, D, A enzovoort, tot je weer bij C uitkomt. Naburige toonsoorten delen zes van hun zeven tonen, dus de cirkel is ook een kaart van welke toonsoorten dicht bij elkaar liggen.
Lees je hem de andere kant op, tegen de klok in, dan is elke stap een kwart (C, F, B♭…). Daarom heet hij soms ook de kwartencirkel.
Voortekens
C majeur staat bovenaan, zonder kruizen of mollen. Elke stap met de klok mee voegt één kruis toe (G heeft er één, D twee), en elke stap tegen de klok in één mol (F heeft er één, B♭ twee). Onderaan zijn F♯ en G♭ op de piano dezelfde toonsoort, geschreven met zes kruizen of zes mollen.
Kruizen komen er altijd in dezelfde volgorde bij, F C G D A E B, en mollen in de omgekeerde volgorde, B E A D G C F.
Parallelle majeur en mineur
De binnenste ring toont bij elke majeurtoonsoort de parallelle mineur: de mineurtoonsoort met dezelfde voortekens. C majeur en A mineur hebben allebei geen kruizen of mollen; G majeur en E mineur hebben allebei één kruis. De parallelle mineur begint op de zesde toon van de majeurtoonladder.
De akkoorden van een toonsoort vinden
De akkoorden van elke toonsoort liggen naast elkaar op de cirkel. Bij een majeurtoonsoort geven de toonsoort zelf en zijn twee buren de drie majeurakkoorden (IV, I en V); de mineurtoonsoorten daaronder geven de drie mineurakkoorden (ii, vi en iii); en het verminderde akkoord (vii°) staat in het midden. Kies hierboven een toonsoort en alle zeven lichten op.
Daarom bewegen zoveel liedjes tussen een akkoord en zijn buren op de cirkel, en daarom is de cirkel zo handig om akkoordprogressies te schrijven en een liedje naar een andere toonsoort te transponeren.
Vragen over de kwintencirkel
Hoe gebruik ik de kwintencirkel op de piano?
Kies de toonsoort van het stuk dat je instudeert. De voortekens vertellen je welke zwarte toetsen je speelt, de toonladder laat de tonen onder je vingers zien, en de gemarkeerde akkoorden kom je in die toonsoort het vaakst tegen.
Waarom staan F♯ en G♭ allebei onderaan?
Op een piano zijn het dezelfde toetsen, alleen anders geschreven: F♯ majeur heeft zes kruizen en G♭ majeur zes mollen. Muzikanten kiezen de schrijfwijze die het makkelijkst leest.
Hoe vind ik de parallelle mineur van een toonsoort?
Kijk naar de ring net binnen de majeurtoonsoort: A mineur onder C, E mineur onder G, enzovoort. Beide toonsoorten delen dezelfde tonen en dezelfde voortekens.
Controleer en stem je piano, waar je ook bent
Onze app luistert naar je piano, laat zien hoe ver elke toets van de juiste toonhoogte af zit en kan je helpen hem te stemmen. Voor reparaties, regulatie of een volledige stembeurt vind je een gekwalificeerde pianotechnicus bij jou in de buurt.