Triệu chứng
- Nốt đánh mạnh nghe chói, kim loại hoặc nhức tai
- Âm khu cao nghe rè rè hoặc lanh lảnh như thủy tinh
- Khó chơi nhỏ; nốt nhẹ vẫn bật lên to
- Âm thanh không đều, có nốt sáng hơn hẳn những nốt khác
Nguyên nhân thường gặp
Búa bị cứng
Nhiều năm chơi đàn làm nỉ búa bị nén và mòn thành rãnh, nên búa đánh vào dây như một bề mặt cứng.
Phòng cứng, dội âm
Sàn gạch, tường trống, cửa kính lớn và ít đồ đạc, điển hình ở nhiều căn hộ, khuếch đại độ sáng của tiếng đàn.
Không khí khô
Độ ẩm thấp làm nỉ cứng lại và bảng cộng hưởng căng hơn, khiến tiếng đàn sắc hơn.
Âm sắc từ nhà máy
Một số cây đàn xuất xưởng với âm sắc sáng, nhất là đàn piano đứng cỡ nhỏ và một số mẫu mới.
Những gì bạn có thể tự kiểm tra an toàn
- 1Trải một tấm thảm dày dưới và quanh đàn, thêm rèm hoặc đồ nội thất mềm vào phòng.
- 2Với đàn piano đứng, kéo đàn ra cách tường 5 đến 10 cm và thử xoay nhẹ góc đàn.
- 3Chống nắp đàn grand bằng que ngắn hoặc đóng lại, hoặc đóng nắp trên của đàn piano đứng.
- 4Đo độ ẩm; nếu dưới khoảng 40 phần trăm, hãy dùng máy tạo ẩm trong phòng.
- 5Ghi lại những nốt chói nhất để kỹ thuật viên xử lý đúng chỗ.
Những việc không nên làm
- Đừng tự đâm kim vào búa; đâm sai chỗ có thể làm hỏng âm sắc vĩnh viễn.
- Đừng nhét khăn hay mút xốp vào trong đàn; chúng có thể cản trở bộ máy và bộ giảm âm.
- Đừng bôi chất lỏng hay chất làm mềm lên nỉ búa.
Tự xử lý hay gọi thợ
Thường bạn tự xử lý được
- Thêm thảm và rèm
- Kéo đàn ra khỏi tường
- Đóng nắp đàn
- Tăng độ ẩm phòng
Nên gọi kỹ thuật viên
- Chỉnh âm sắc bằng kim để làm mềm búa
- Giũa búa bị lõm rãnh
- Cân bằng giữa nốt sáng và nốt đục
- Lắp thanh tập luyện để chơi nhỏ tiếng hơn
Kỹ thuật viên sẽ làm gì
Kỹ thuật viên chỉnh âm sắc búa: giũa bỏ lớp nỉ cứng bị lõm rãnh và cẩn thận đâm kim vào vai búa để nỉ đàn hồi hơn, từng nốt một, cho đến khi âm thanh đồng đều. Chỉnh âm sắc toàn bộ thường mất 1 đến 3 giờ và hay được làm sau khi lên dây.
Dây của một cây đàn piano chịu tổng lực căng khoảng 18–20 tấn. Nếu việc sửa chữa đòi hỏi tháo bộ máy, vặn chốt lên dây hay làm việc gần dây đàn, hãy để kỹ thuật viên làm.