Symptomen
- Een klik of tik als een toets omlaag gaat of terugkomt
- Een klop uit de pedalen of van onder het klavier
- Klikken dat harder klinkt als je zacht speelt
- Meerdere toetsen in één gebied die tegelijk klikken
Mogelijke oorzaken
Versleten of platgedrukt vilt
Viltjes onder de toetsen, op het toetsenraam en in de mechaniek worden in de loop van tientallen jaren platgedrukt, zodat hout op hout komt en klikt.
Losse schroeven in de mechaniek
Flensschroeven die hamers en andere onderdelen vasthouden, raken los als het hout krimpt, zodat onderdelen gaan wiebelen en tikken.
Droge of versleten toetsbussen
De lakenbussen die elke toets geleiden, slijten of raken los, waardoor toetsen zijwaarts tegen hun pennen tikken.
Pedaalmechaniek
Droge draaipunten, versleten vilt op de pedaalhefbomen of een ontbrekend kussentje onder het pedaalwerk kunnen bij elke pedaalbeweging klikken.
Wat je veilig zelf kunt controleren
- 1Zoek de bron: druk elke toets langzaam in en luister of de klik op de weg omlaag of omhoog komt, en of hij in de toetsen of de pedalen zit.
- 2Beweeg een klikkende toets voorzichtig heen en weer; voel je duidelijk speling, dan zijn de toetsbussen waarschijnlijk versleten.
- 3Trap de pedalen in zonder te spelen; klikken ze uit zichzelf, dan zit het geluid in het pedaalsysteem.
- 4Controleer losse schroeven aan de toetsenklep, de voorlijst en de voorpanelen en draai ze vast.
Wat je niet moet doen
- Spuit geen WD-40 of olie in de mechaniek of het klavier; het trekt vuil aan en verpest vilt en hout.
- Draai schroeven in de mechaniek niet zelf aan; te strak aandraaien kan onderdelen laten splijten of de regulatie veranderen.
- Leg geen papier of karton onder toetsen om een klik te stoppen.
Zelf oplossen of een vakman bellen
Dit lukt je meestal zelf
- Losse schroeven in panelen en toetsenklep
- Vaststellen welke toetsen of welk pedaal klikt
- Controleren op losse spullen onder het klavier
Bel een technicus
- Klikken in de mechaniek of onder de toetsen
- Wiebelende toetsen met versleten bussen
- Platgedrukt vilt vervangen
- Piepen en klikken in het pedaalwerk
Wat een technicus doet
Een technicus draait de flensschroeven in de mechaniek aan, vervangt versleten toetsbussen en viltringetjes en smeert de draaipunten van de pedalen met de juiste middelen. Aandraaien en kleine reparaties passen vaak in een gewoon bezoek; vilt over het hele klavier vervangen hoort bij een regulatie en kan een paar uur duren.
Op de snaren van een piano staat zo'n 18 tot 20 ton spanning. Moet je voor een reparatie de mechaniek openen, aan stempennen draaien of vlak bij de snaren werken, laat het dan over aan een technicus.