Symptomen
- Een zoem of geratel bij bepaalde tonen of in één deel van het klavier
- Het geluid verandert of stopt als je op een paneel of de klep drukt
- Een metalig gesis dat blijft hangen nadat je de toets hebt losgelaten
- Gezoem dat in de winter verschijnt en in de zomer weer verdwijnt
Mogelijke oorzaken
Voorwerpen op of in de piano
Fotolijstjes, metronomen, vazen en munten of potloden die naar binnen zijn gevallen, zijn de meest voorkomende oorzaak. Ze trillen mee op bepaalde toonhoogtes.
Losse onderdelen van de kast
Klepscharnieren, de lessenaar, de toetsenklep, het onderpaneel, wieltjes en schroeven kunnen losraken en rammelen.
Beschadigde omspinning van bassnaren
De koperen omspinning van een bassnaar kan loskomen en een doffe zoem geven op één toon.
Problemen met de zangbodem of de steg
Een rib die van de zangbodem is losgekomen, een barst of een losse stegpen kan zoemen, vaak meer bij droog weer.
Resonantie in de kamer
Ramen, lampen en meubels in de kamer kunnen meetrillen met bepaalde tonen en klinken alsof het de piano is.
Wat je veilig zelf kunt controleren
- 1Haal alles van de bovenkant van de piano en speel de zoemende tonen opnieuw.
- 2Laat iemand de toon spelen terwijl jij zachtjes op de klep, de voorpanelen en de lessenaar drukt; stopt de zoem, dan zit dat onderdeel los.
- 3Draai zichtbare schroeven van scharnieren, lessenaar en panelen vast met een schroevendraaier van de juiste maat, zonder ze te strak aan te draaien.
- 4Haal bij een piano het bovenste voorpaneel eraf en zoek met een zaklamp naar munten, pennen of speelgoed op de snaren of de mechaniek; haal ze er met de hand uit.
- 5Loop door de kamer terwijl de toon klinkt, om ramen, lampen en planken uit te sluiten.
Wat je niet moet doen
- Steek geen gereedschap of magneten tussen de snaren om voorwerpen eruit te vissen; je kunt dempers en hamers beschadigen.
- Draai niet aan snaren of stempennen om een zoem te stoppen.
- Spuit geen smeermiddel in de piano om een geratel te stoppen.
Zelf oplossen of een vakman bellen
Dit lukt je meestal zelf
- Spullen boven op de piano
- Losse schroeven in panelen en scharnieren
- Voorwerpen die zichtbaar boven op de mechaniek liggen
- Spullen in de kamer die meetrillen
Bel een technicus
- Zoem op één bastoon die na alle checks blijft
- Voorwerpen die diep onder de snaren of de mechaniek zijn gevallen
- Vermoeden van een barst in de zangbodem of een losse rib
- Zoem die met de seizoenen komt en gaat
Wat een technicus doet
Een technicus zoekt toon voor toon naar de bron, haalt gevallen voorwerpen uit de mechaniek en kan een doffe bassnaar bijdraaien of vervangen, stegpennen opnieuw vastzetten of een losse rib van de zangbodem opnieuw lijmen. Eenvoudige gevallen worden tijdens een gewoon bezoek gevonden en opgelost; reparaties aan ribben of de steg duren langer en worden vaak gecombineerd met een stembeurt.
Op de snaren van een piano staat zo'n 18 tot 20 ton spanning. Moet je voor een reparatie de mechaniek openen, aan stempennen draaien of vlak bij de snaren werken, laat het dan over aan een technicus.