Symptomen
- Een zichtbare barst langs de nerf van de zangbodem
- Een zoem of geratel bij bepaalde tonen, soms alleen bij droog weer
- Een zwakke, korte nagalm vergeleken met hoe de piano vroeger klonk
- Een rib onder de bodem die ervan is losgekomen
Mogelijke oorzaken
Uitdrogen en krimpen
De zangbodem is van dun sparrenhout. Als hij steeds weer uitdroogt, krimpt hij dwars op de nerf tot het hout splijt.
Wisselende luchtvochtigheid
Jarenlang opzwellen in vochtige seizoenen en krimpen in droge seizoenen drukt de houtvezels samen en belast ze.
Ouderdom
In de loop van tientallen jaren verliest de bodem een deel van zijn bolling, de lichte welving die de druk van de snaren opvangt; daardoor worden barsten waarschijnlijker en neemt de klank af.
Wat je veilig zelf kunt controleren
- 1Luister of er iets zoemt: speel elke toon en noteer welke rammelen.
- 2Kijk of de zoem erger is in droge periodes; dat wijst op de bodem of de ribben.
- 3Zoek naar losse voorwerpen op of in de piano, want ook die zoemen.
- 4Houd de luchtvochtigheid stabiel op 40–50% om te voorkomen dat de barst groter wordt.
Wat je niet moet doen
- Negeer een barst die zoemt niet: losse ribben kunnen erger worden.
- Vul de barst niet zelf met lijm, plamuur of tape.
- Zet de piano niet bij een kachel of airco-rooster; daardoor kunnen barsten groter worden.
Zelf oplossen of een vakman bellen
Dit lukt je meestal zelf
- Losse voorwerpen uitsluiten als bron van het zoemen
- De luchtvochtigheid in de gaten houden
- Noteren welke tonen zoemen en wanneer
Bel een technicus
- De precieze bron van de zoem vinden
- Losse ribben of stegen opnieuw lijmen
- Een barst opvullen met een spaan van sparrenhout
- Bolling en snaardruk beoordelen
Wat een technicus doet
Een technicus stelt eerst vast of de barst de klank echt beïnvloedt; vaak is dat niet zo. Een zoemende barst of losse rib kan vaak opnieuw gelijmd of met een spaan van sparrenhout opgevuld worden; kleine reparaties gebeuren ter plekke tijdens een bezoek, terwijl een volledige reparatie of vervanging van de zangbodem een grote revisie in de werkplaats is die alleen zin heeft bij een piano van hoge kwaliteit.
Op de snaren van een piano staat zo'n 18 tot 20 ton spanning. Moet je voor een reparatie de mechaniek openen, aan stempennen draaien of vlak bij de snaren werken, laat het dan over aan een technicus.