Objawy
- Skrzypienie lub trzeszczenie przy każdym naciśnięciu lub puszczeniu pedału
- Łoskot lub stuk, gdy pedał wraca do góry
- Hałas zmienia się, gdy naciśniesz pedał do połowy
- Skrzypienie zaczęło się po przestawieniu instrumentu lub wymianie podłogi
Prawdopodobne przyczyny
Suche punkty obrotu
Dźwignie pedałów i drążki mechanizmu pedałów obracają się na kołkach i tulejkach, które z czasem wysychają i zaczynają skrzypieć.
Zużyte poduszki z filcu lub skóry
Małe podkładki z filcu i skóry zapobiegają stykaniu się metalu i drewna. Gdy się zużyją lub odpadną, części klikają, stukają lub skrzypią.
Luźne śruby i wsporniki
Drgania luzują śruby mocujące skrzynkę pedałów, lirę lub mechanizm pedałów, przez co części się ocierają i trzeszczą.
Sprężyny i punkty styku
Sprężyna powrotna albo miejsce, w którym drążek styka się z dźwignią, może się ocierać i skrzypieć, zwłaszcza po przestawieniu instrumentu.
Co możesz bezpiecznie sprawdzić sam
- 1Naciskaj powoli po jednym pedale, żeby znaleźć ten, który skrzypi, i posłuchaj, czy dźwięk dochodzi z podłogi, czy z wnętrza obudowy.
- 2W pianinie zdejmij dolny przedni panel (zwykle trzyma go sprężynowy zatrzask lub obrotowy zamek) i obserwuj drążki i dźwignie, gdy ktoś naciska pedał.
- 3W fortepianie obejrzyj lirę pod instrumentem: sprawdź, czy podpory liry dobrze przylegają do podłogi, a śruby liry są dokręcone.
- 4Dokręć ręcznie właściwym śrubokrętem każdą wyraźnie luźną śrubę na skrzynce pedałów lub lirze, bez użycia siły.
- 5Sprawdź, czy na dno obudowy nie spadła podkładka z filcu lub skóry; zachowaj ją dla stroiciela.
Czego nie robić
- Nie pryskaj do instrumentu WD-40, olejem ani silikonem; środek kapie na filce, zbiera kurz i może dostać się do mechanizmu.
- Nie wyginaj drążków ani sprężyn pedałów, żeby uciszyć hałas; zmienia to działanie pedału i może sprawić, że tłumiki nie będą się prawidłowo podnosić.
- Nie zdejmuj liry fortepianu bez podparcia; to część układu pedałów i trzeba ją prawidłowo zamontować z powrotem.
Zrób to sam czy wezwij fachowca
Zwykle poradzisz sobie sam
- Ustalenie, który pedał hałasuje
- Dokręcenie wyraźnie luźnej śruby liry lub wspornika
- Ustawienie podpór liry w fortepianie
- Zebranie odpadniętych podkładek filcowych
Wezwij stroiciela
- Czyszczenie i smarowanie osi odpowiednimi środkami
- Wymiana zużytych filców i skórek
- Usunięcie hałasu sprężyn i tulejek
- Regulacja pedału, aby działał płynnie
Co zrobi stroiciel
Stroiciel lokalizuje hałas, czyści osie i nakłada smar przeznaczony do fortepianów tylko tam, gdzie metal styka się z metalem, wymienia zużyte poduszki z filcu i skóry oraz dokręca lub wymienia tulejki luźnych części. W fortepianie przy okazji reguluje podpory liry i drążki pedałów. Zwykle trwa to krótko, często 30–60 minut, i łatwo połączyć to ze zwykłym strojeniem.
Struny pianina naciągnięte są z siłą około 18–20 ton. Jeśli naprawa wymaga otwierania mechanizmu, kręcenia kołkami stroikowymi albo pracy w pobliżu strun, zostaw ją stroicielowi.