Objawy
- Naciśnięcie prawego pedału nic nie daje; dźwięki milkną, gdy tylko puścisz klawisze
- Dźwięki brzmią dalej nawet przy puszczonym pedale (tłumiki nie wracają na struny)
- Pedał jest luźny, wiotki albo opada do podłogi
- Dźwięki przedłużają się tylko w części klawiatury albo niektóre tłumiki się nie podnoszą
- Pedał działa, ale chodzi ciężko lub bardzo hałasuje
Prawdopodobne przyczyny
Wypadnięty lub odłączony drążek
W pianinach drewniany drążek łączy dźwignię pedału z listwą podnoszącą tłumiki. Może wysunąć się z gniazda, zwłaszcza po przeprowadzce.
Luźna nakrętka regulacyjna lub pęknięta sprężyna
Skok pedału ustala nakrętka lub śruba, a sprężyna go odpycha. Luźna nakrętka albo pęknięta sprężyna sprawia, że pedał jest wiotki albo zostaje na dole.
Problemy z lirą fortepianu
W fortepianach lira lub jej podpory mogą się przesunąć, przez co drążek pedału nie sięga już prawidłowo mechanizmu tłumików.
Zacinające się lub rozregulowane tłumiki
Spuchnięte tulejki, brud albo źle ustawione tłumiki mogą sprawić, że część lub wszystkie tłumiki nie podnoszą się albo nie wracają na struny.
Co możesz bezpiecznie sprawdzić sam
- 1Naciśnij pedał i zajrzyj do górnej części instrumentu: czy tłumiki w ogóle się ruszają? To powie ci, czy problem leży w połączeniu, czy w tłumikach.
- 2W pianinie zdejmij dolny przedni panel i sprawdź, czy pionowy drewniany drążek nadal tkwi między dźwignią pedału a mechanizmem.
- 3Jeśli drążek po prostu wypadł, często można go ręcznie włożyć z powrotem w otwory; jeśli jest złamany albo nie chce się trzymać, zostaw go.
- 4W fortepianie sprawdź pod instrumentem, czy lira jest solidnie przymocowana, a podpory dobrze przylegają do podłogi.
- 5Poszukaj na dnie obudowy pękniętej sprężyny lub luźnej nakrętki i zachowaj znalezione części.
Czego nie robić
- Nie wciskaj pedału na siłę ani nie stawaj na nim, żeby zadziałał; możesz złamać dźwignię lub mechanizm pedałów.
- Nie pryskaj smarów do mechanizmu ani na filce tłumików.
- Nie wyjmuj mechanizmu z pianina, żeby dostać się do tłumików; jest ciężki, delikatny i łatwo go uszkodzić.
Zrób to sam czy wezwij fachowca
Zwykle poradzisz sobie sam
- Sprawdzenie, czy tłumiki się ruszają
- Włożenie z powrotem drążka, który wypadł
- Dociśnięcie podpór liry w fortepianie
- Zebranie luźnych części
Wezwij stroiciela
- Wymiana złamanych drążków, sprężyn lub nakrętek
- Regulacja skoku pedału i podnoszenia tłumików
- Uwolnienie zacinających się tłumików i tulejek
- Naprawa tłumików, które nie tłumią lub się nie podnoszą
Co zrobi stroiciel
Stroiciel łączy na nowo lub wymienia uszkodzoną część, reguluje pedał tak, aby tłumiki podnosiły się równo i we właściwym momencie, oraz uwalnia zacinające się dźwignie tłumików i tulejki. Większość problemów z pedałem forte usuwa się na miejscu w mniej niż godzinę; złamana dźwignia lub odlew mogą wymagać zamówienia części.
Struny pianina naciągnięte są z siłą około 18–20 ton. Jeśli naprawa wymaga otwierania mechanizmu, kręcenia kołkami stroikowymi albo pracy w pobliżu strun, zostaw ją stroicielowi.