Symptomen
- Akkoorden en octaven klinken vals of 'golvend' een paar dagen na de verhuizing
- Sommige tonen zijn veel meer verlopen dan andere
- De unisono's (de twee of drie snaren van één toon) zweven ten opzichte van elkaar
- De toonhoogte blijft de eerste paar weken veranderen
Mogelijke oorzaken
Een nieuw klimaat
Je nieuwe kamer heeft een andere luchtvochtigheid en temperatuur. De zangbodem neemt vocht op of verliest het, zijn bolling verandert, en daardoor gaat de toonhoogte ongelijkmatig omhoog of omlaag over het klavier.
Temperatuurschok tijdens het transport
Uren in een hete vrachtwagen of een koud trappenhuis laten de snaren en het gietijzeren frame uitzetten en krimpen. Dat alleen verpest zelden een stemming, maar het draagt bij aan het verlopen.
Stoten en kantelen
De piano op zijn kant kantelen of hard neerzetten kan stempennen of de mechaniek verstoren, vooral bij oudere piano's met een versleten stemblok.
Hij was al toe aan een stembeurt
Is de piano voor de verhuizing lang niet gestemd, dan maakt de verhuizing een bestaand probleem gewoon duidelijk.
Wat je veilig zelf kunt controleren
- 1Zet de piano tegen een binnenmuur, uit de buurt van ramen, ventilatieroosters van de airco, radiatoren en direct zonlicht.
- 2Zet een hygrometer bij de piano en streef naar een stabiele relatieve luchtvochtigheid van 40–50%.
- 3Wacht ongeveer 2–4 weken met het inplannen van de stembeurt, zodat het instrument kan wennen aan de nieuwe kamer.
- 4Speel elke toets zachtjes en noteer welke plakken, stil blijven of anders aanvoelen; vertel het de technicus.
- 5Controleer of de piano waterpas en stevig staat en of de pedalen nog werken.
Wat je niet moet doen
- Laat hem niet de dag na de verhuizing stemmen: de stemming blijft niet zitten zolang het hout zich nog aanpast.
- Probeer nooit zelf aan stempennen te draaien met een tang of sleutel.
- Zet hem niet naast een airco of kachel om hem sneller 'te laten drogen'.
Zelf oplossen of een vakman bellen
Dit lukt je meestal zelf
- Een stabiele plek kiezen, uit de buurt van roosters en zon
- De luchtvochtigheid in de gaten houden met een hygrometer
- Plakkende of stille toetsen noteren
- Wachten tot de piano geacclimatiseerd is
Bel een technicus
- Stemmen als de piano zich heeft gezet
- Een toonhoogtecorrectie als hij ver onder A440 is gezakt
- Toetsen of pedalen herstellen die tijdens het transport los zijn geraakt
- Het stemblok controleren als de stemming niet blijft zitten
Wat een technicus doet
Als de piano zich heeft gezet, meet een technicus hoe ver de toonhoogte is verschoven. Een gewone stembeurt duurt ongeveer 1–1,5 uur; is de piano ver onder A440 gezakt, dan is eerst een toonhoogtecorrectie nodig, soms met een tweede fijnstemming een paar weken later. Toetsen of pedalen die bij de verhuizing verstoord zijn, worden tijdens hetzelfde bezoek afgesteld.
Op de snaren van een piano staat zo'n 18 tot 20 ton spanning. Moet je voor een reparatie de mechaniek openen, aan stempennen draaien of vlak bij de snaren werken, laat het dan over aan een technicus.