Objawy
- Klawisze są kremowe, żółte lub różnią się od siebie kolorem
- Ciemniejsze plamy tam, gdzie palce grają najczęściej, albo pasy wzdłuż słojów
- Drobne linie lub małe pęknięcia na powierzchni klawisza
- Nakładki wyszczerbione, odstające na brzegach albo brakujące
Prawdopodobne przyczyny
Kość słoniowa trzymana w ciemności
Prawdziwa kość słoniowa żółknie, gdy klapa klawiatury długo pozostaje zamknięta. Łagodne światło dzienne spowalnia ten proces i częściowo go odwraca.
Starzejący się plastik
Starsze nakładki z celuloidu i akrylu odbarwiają się z wiekiem, od ciepła, dymu papierosowego i kuchennego tłuszczu, a tego nie da się odwrócić.
Brud i sebum ze skóry
Na części, po której się gra, zwłaszcza na środku klawiatury, osadza się warstwa brudu, która wygląda jak pożółknięcie.
Niewłaściwe środki czyszczące
Alkohol, rozpuszczalniki i agresywne detergenty mogą wytrawić plastik oraz przebarwić lub popękać kość słoniową.
Co możesz bezpiecznie sprawdzić sam
- 1Obejrzyj przednią krawędź i powierzchnię białego klawisza: kość słoniowa ma zwykle delikatne słoje i widoczne łączenie między przednią a tylną częścią; plastik jest jednolity, bez łączenia.
- 2Czyść miękką ściereczką bardzo lekko zwilżoną wodą z kroplą łagodnego płynu do naczyń, klawisz po klawiszu, przecierając od przodu do tyłu.
- 3Każdy klawisz od razu osuszaj drugą ściereczką, żeby wilgoć nie spłynęła po bokach do drewna klawisza.
- 4Używaj osobnych ściereczek do czarnych i białych klawiszy, żeby czarny barwnik się nie przenosił.
- 5W ciągu dnia zostawiaj otwartą klapę, żeby kość słoniowa miała rozproszone światło, ale nie wystawiaj instrumentu na bezpośrednie słońce.
Czego nie robić
- Nie używaj na nakładkach wybielacza, alkoholu, acetonu, pasty do zębów ani domowych sprayów.
- Nie pryskaj niczego bezpośrednio na klawisze; płyn może przesączyć się między nimi do mechanizmu.
- Nie stawiaj instrumentu w pełnym słońcu, żeby wybielić klawisze; to niszczy politurę i może popękać kość słoniową.
- Nie przyklejaj luźnych nakładek klejem błyskawicznym; plami i utrudnia późniejszą naprawę.
Zrób to sam czy wezwij fachowca
Zwykle poradzisz sobie sam
- Zwykły brud i odciski palców
- Lekkie, równomierne pożółknięcie kości słoniowej
- Regularne czyszczenie co kilka tygodni
Wezwij stroiciela
- Wyszczerbione, pęknięte lub odstające nakładki
- Brakujące nakładki lub mocno niedopasowane klawisze
- Pełna wymiana zużytej plastikowej klawiatury
- Porada w sprawie ograniczeń dotyczących kości słoniowej przed sprzedażą
Co zrobi stroiciel
Stroiciel może przykleić luźne nakładki, uzupełnić ubytki albo wymienić pojedyncze nakładki lub cały komplet na nowoczesny akryl czy materiał imitujący kość słoniową. Przyklejenie kilku nakładek zajmuje mniej niż godzinę; okładanie całej klawiatury to zwykle praca warsztatowa na kilka dni.
Struny pianina naciągnięte są z siłą około 18–20 ton. Jeśli naprawa wymaga otwierania mechanizmu, kręcenia kołkami stroikowymi albo pracy w pobliżu strun, zostaw ją stroicielowi.